<?xml version="1.0" encoding="utf-8" standalone="no"?>
<dublin_core schema="dc">
  <dcvalue element="contributor" qualifier="author">송미령</dcvalue>
  <dcvalue element="contributor" qualifier="other">성주인</dcvalue>
  <dcvalue element="date" qualifier="accessioned">2018-11-15T07:59:42Z</dcvalue>
  <dcvalue element="date" qualifier="available">2018-11-15T07:59:42Z</dcvalue>
  <dcvalue element="date" qualifier="issued">2004-12</dcvalue>
  <dcvalue element="identifier" qualifier="other">R482</dcvalue>
  <dcvalue element="identifier" qualifier="uri">http:&#x2F;&#x2F;repository.krei.re.kr&#x2F;handle&#x2F;2018.oak&#x2F;14766</dcvalue>
  <dcvalue element="description" qualifier="abstract">요&#x20;약&#x0D;&#x0D;&#x0A;&#x20;이&#x20;연구의&#x20;목적은&#x20;마을개발사업에서의&#x20;주민참여&#x20;실태를&#x20;분석하여&#x20;그&#x20;성과와&#x20;문제점을&#x20;파악하고,&#x20;바람직한&#x20;주민참여형&#x20;마을개발모형(안)을&#x20;제시하는&#x20;것이다.&#x20;이를&#x20;위해&#x20;관련된&#x20;선행&#x20;연구&#x20;검토를&#x20;시작으로,&#x20;마을개발사업&#x20;대상지&#x20;중&#x20;20개&#x20;사례&#x20;마을의&#x20;지도자&#x20;및&#x20;134명의&#x20;주민을&#x20;대상으로&#x20;한&#x20;면접조사와&#x20;설문조사,&#x20;관찰조사&#x20;등을&#x20;병행하였고,&#x20;관련&#x20;전문가&#x20;의견&#x20;수렴&#x20;등을&#x20;통해&#x20;연구를&#x20;수행하였다.&#x0D;&#x0A;&#x20;먼저,&#x20;제2장에서는&#x20;2000년대&#x20;이후&#x20;마을개발사업이&#x20;정책적으로&#x20;본격화된&#x20;배경과&#x20;특징을&#x20;살펴보았다.&#x20;공통적으로&#x20;공간&#x20;단위,&#x20;사업&#x20;내용,&#x20;추진&#x20;방식&#x20;전반에서&#x20;주민참여를&#x20;강조하고&#x20;있다는&#x20;점에&#x20;주목하여,&#x20;이&#x20;시기에&#x20;등장한&#x20;일단의&#x20;농촌개발사업을&#x20;‘주민참여형&#x20;마을개발사업’이라&#x20;명명하였다.&#x0D;&#x0A;&#x20;둘째,&#x20;제3장에서는&#x20;선행&#x20;연구들의&#x20;논의에&#x20;토대를&#x20;두어&#x20;연구의&#x20;관점과&#x20;분석의&#x20;방향을&#x20;분명히&#x20;하였다.&#x20;특히&#x20;주민참여와&#x20;마을개발사업의&#x20;성과&#x20;간에는&#x20;긍정적&#x20;상관관계가&#x20;있을&#x20;것이라는&#x20;관점에서&#x20;이를&#x20;실증적으로&#x20;검토하는&#x20;것이&#x20;중요하다고&#x20;판단하였다.&#x20;마을개발사업&#x20;단계별로&#x20;주민참여&#x20;실태를&#x20;파악하고,&#x20;마을개발사업의&#x20;성과를&#x20;평가하며,&#x20;주민참여와&#x20;사업&#x20;성과&#x20;간&#x20;관계를&#x20;분석하되,&#x20;정성적&#x20;분석이&#x20;가지는&#x20;선행&#x20;연구의&#x20;한계를&#x20;극복하기&#x20;위해&#x20;지수화하는&#x20;방법을&#x20;적용키로&#x20;하였다.&#x0D;&#x0A;&#x20;셋째,&#x20;마을개발사업&#x20;단계별로&#x20;주민참여의&#x20;형식과&#x20;수준에는&#x20;차이가&#x20;나타났다.&#x20;착수&#x20;단계에는&#x20;정보력을&#x20;갖춘&#x20;소수&#x20;주민만이&#x20;참여하고&#x20;계획&#x20;단계에는&#x20;단순히&#x20;회의에&#x20;참석하는&#x20;등의&#x20;활동이&#x20;주민참여의&#x20;대부분&#x20;내용을&#x20;구성하지만,&#x20;시행&#x20;단계에&#x20;이르면&#x20;노동력과&#x20;지식&#x20;제공&#x20;등의&#x20;활동으로&#x20;참여&#x20;방식과&#x20;수준이&#x20;다양해지고&#x20;관리운영&#x20;단계에는&#x20;주민&#x20;간&#x20;역할&#x20;분담이&#x20;뚜렷해지고&#x20;있다.&#x20;마을개발사업의&#x20;성과에&#x20;있어&#x20;목표&#x20;적합성&#x20;측면에서는&#x20;각&#x20;사업별&#x20;목표&#x20;설정&#x20;차이에도&#x20;불구하고&#x20;사업&#x20;내용이&#x20;도시민을&#x20;겨냥한&#x20;소득사업&#x20;중심으로&#x20;이루어지고&#x20;있고,&#x20;과정&#x20;합리성&#x20;측면에서는&#x20;사업&#x20;단계별로&#x20;주민참여를&#x20;실현하기&#x20;위한&#x20;형식을&#x20;갖추고&#x20;있으나&#x20;주민&#x20;간&#x20;갈등이&#x20;적지&#x20;않으며,&#x20;성과&#x20;충족성&#x20;측면에서는&#x20;경제?환경?사회적&#x20;측면에서&#x20;어느&#x20;정도&#x20;성과가&#x20;있는&#x20;것으로&#x20;보았다.&#x20;한편,&#x20;주민참여지수와&#x20;사업성과지수의&#x20;상관계수를&#x20;파악한&#x20;결과,&#x20;그&#x20;값이&#x20;0.67로&#x20;매우&#x20;높게&#x20;나타났으며&#x20;주민참여지수와&#x20;사업&#x20;성과지수를&#x20;축으로&#x20;하는&#x20;산포도는&#x20;선형에&#x20;가까운&#x20;분포를&#x20;보여&#x20;주었다.&#x20;즉,&#x20;주민참여가&#x20;마을개발사업의&#x20;성과에&#x20;긍정적&#x20;영향을&#x20;미친다는&#x20;것이며&#x20;이&#x20;연구에서의&#x20;분석&#x20;관점을&#x20;지지해&#x20;주는&#x20;결과이다.&#x0D;&#x0A;&#x20;넷째,&#x20;분석&#x20;결과를&#x20;바탕으로&#x20;주민참여형&#x20;마을개발의&#x20;모형을&#x20;제안하였다.&#x20;주민참여형&#x20;마을개발&#x20;모형은&#x20;①&#x20;리더십을&#x20;갖춘&#x20;지도자의&#x20;존재,&#x20;②&#x20;외부로부터의&#x20;관심과&#x20;지원,&#x20;③&#x20;적절한&#x20;보상기제의&#x20;작동이라는&#x20;조건에서&#x20;주민&#x20;간&#x20;역할&#x20;분담과&#x20;사업&#x20;단계의&#x20;성숙에&#x20;따른&#x20;주민참여&#x20;수준이&#x20;제고되어&#x20;스스로&#x20;역량을&#x20;갖추어가면서&#x20;전권을&#x20;행사하는&#x20;형태라고&#x20;할&#x20;수&#x20;있다.&#x20;이러한&#x20;모형&#x20;현실화를&#x20;위해서는&#x20;지도자와&#x20;주민의&#x20;‘마을개발’과&#x20;‘주민참여’에&#x20;대한&#x20;인식&#x20;전환이&#x20;전제되어야&#x20;하며,&#x20;이를&#x20;촉진할&#x20;수&#x20;있는&#x20;정책적&#x20;자극도&#x20;요구된다.&#x0D;&#x0A;&#x20;현재&#x20;마을개발사업은&#x20;사업&#x20;대상지&#x20;선정에서&#x20;주민의&#x20;사업&#x20;의지가&#x20;있는&#x20;마을을&#x20;양성하는&#x20;준비&#x20;기간이&#x20;필요하다.&#x20;또한&#x20;마을개발사업의&#x20;내용은&#x20;지나치게&#x20;외지인을&#x20;겨냥한&#x20;소득사업&#x20;위주에서&#x20;주민의&#x20;복지&#x20;향상을&#x20;위한&#x20;사업,&#x20;국토관리라는&#x20;거시적&#x20;안목에서&#x20;마을의&#x20;자원&#x20;관리&#x20;등을&#x20;위한&#x20;사업을&#x20;보다&#x20;강화할&#x20;필요가&#x20;높다.&#x20;더불어&#x20;사업비&#x20;낭비를&#x20;줄이기&#x20;위해&#x20;소득사업을&#x20;담당하는&#x20;법인이&#x20;사업비&#x20;집행을&#x20;직영하도록&#x20;하되&#x20;주민공동체의&#x20;감사를&#x20;받는&#x20;체계를&#x20;구상,&#x20;시도할&#x20;수&#x20;있다.&#x20;그&#x20;밖에&#x20;마을개발사업으로&#x20;인한&#x20;난개발을&#x20;방지할&#x20;수&#x20;있도록&#x20;경관보전직불제&#x20;등을&#x20;마을개발사업과&#x20;연계하는&#x20;것도&#x20;필요하다.&#x20;한편&#x20;마을개발사업의&#x20;향후&#x20;발전을&#x20;위해서는&#x20;1개&#x20;마을의&#x20;공간적&#x20;한계를&#x20;극복하면서&#x20;지역&#x20;전체로&#x20;마을개발의&#x20;성과를&#x20;확산시킬&#x20;수&#x20;있는&#x20;지역&#x20;내의&#x20;연계&#x20;프로그램&#x20;및&#x20;전문가풀&#x20;구성에&#x20;의한&#x20;마을개발사업의&#x20;후속&#x20;지원&#x20;등이&#x20;요구된다.&#x20;끝으로,&#x20;주민참여&#x20;촉진을&#x20;위해서는&#x20;주민의&#x20;교육훈련&#x20;기회&#x20;확대와&#x20;실질화가&#x20;필요하며,&#x20;계획&#x20;과정의&#x20;장기화와&#x20;주민참여의&#x20;제도화가&#x20;필요하다.</dcvalue>
  <dcvalue element="description" qualifier="abstract">ABSTRACT&#x0D;&#x0D;&#x0A;The&#x20;aim&#x20;of&#x20;this&#x20;study&#x20;is&#x20;to&#x20;delve&#x20;into&#x20;rural&#x20;villagers&#39;&#x20;participation&#x20;in&#x20;rural&#x20;village&#x20;development&#x20;programs&#x20;and&#x20;projects&#x20;and&#x20;evaluate&#x20;their&#x20;successes&#x20;and&#x20;failures,&#x20;and&#x20;barriers,&#x20;and&#x20;to&#x20;suggest&#x20;a&#x20;better&#x20;model&#x20;for&#x20;participatory&#x20;rural&#x20;village&#x20;development&#x20;programs.&#x20;For&#x20;this,&#x20;interview&#x20;and&#x20;questionnaire&#x20;surveys&#x20;of&#x20;a&#x20;number&#x20;of&#x20;key&#x20;actors&#x20;and&#x20;134&#x20;villagers&#x20;in&#x20;20&#x20;sample&#x20;villages&#x20;were&#x20;carried&#x20;out.&#x20;In&#x20;addition,&#x20;observation&#x20;studies&#x20;and&#x20;an&#x20;opinion&#x20;survey&#x20;of&#x20;experts&#x20;in&#x20;the&#x20;field&#x20;were&#x20;also&#x20;conducted.&#x0D;&#x0A;&#x09;First,&#x20;after&#x20;the&#x20;year&#x20;2000,&#x20;major&#x20;emphasis&#x20;on&#x20;villagers&#39;&#x20;participation&#x20;in&#x20;the&#x20;contents&#x20;and&#x20;campaign&#x20;of&#x20;rural&#x20;village&#x20;development&#x20;programs&#x20;and&#x20;projects&#x20;has&#x20;been&#x20;noted,&#x20;and&#x20;therefore,&#x20;the&#x20;rural&#x20;village&#x20;development&#x20;programs&#x20;and&#x20;projects&#x20;in&#x20;this&#x20;period&#x20;are&#x20;designated&#x20;as&#x20;&#39;participatory&#x20;rural&#x20;village&#x20;development&#x20;programs&#x20;and&#x20;projects&#39;.&#x20;Following&#x20;the&#x20;designation,&#x20;the&#x20;positive&#x20;correlation&#x20;between&#x20;their&#x20;successes&#x20;and&#x20;villagers&#39;&#x20;participation&#x20;was&#x20;construed,&#x20;and&#x20;in&#x20;return,&#x20;its&#x20;analysis&#x20;was&#x20;judged&#x20;to&#x20;be&#x20;in&#x20;due&#x20;order&#x20;and&#x20;carried&#x20;out,&#x20;using&#x20;various&#x20;indices&#x20;in&#x20;order&#x20;to&#x20;avoid&#x20;the&#x20;pitfalls&#x20;of&#x20;previous&#x20;qualitative&#x20;studies.&#x0D;&#x0A;&#x09;It&#x20;was&#x20;found&#x20;that,&#x20;at&#x20;each&#x20;stage&#x20;of&#x20;village&#x20;development&#x20;programs&#x20;and&#x20;projects,&#x20;there&#x20;were&#x20;differences&#x20;in&#x20;the&#x20;form&#x20;and&#x20;level&#x20;of&#x20;villagers&#39;&#x20;participation.&#x20;At&#x20;the&#x20;early&#x20;stage&#x20;of&#x20;initiation&#x20;and&#x20;planning,&#x20;while&#x20;only&#x20;a&#x20;limited&#x20;number&#x20;of&#x20;villagers&#x20;were&#x20;actively&#x20;participated&#x20;in&#x20;planning&#x20;and&#x20;preparation,&#x20;the&#x20;rest&#x20;played&#x20;a&#x20;very&#x20;passive&#x20;role,&#x20;at&#x20;most&#x20;attending&#x20;the&#x20;meeting&#x20;and&#x20;so&#x20;on.&#x20;However,&#x20;at&#x20;the&#x20;implementation&#x20;stage,&#x20;the&#x20;division&#x20;of&#x20;labor&#x20;and&#x20;roles&#x20;was&#x20;emerged&#x20;and&#x20;the&#x20;forms&#x20;and&#x20;levels&#x20;of&#x20;participation&#x20;were&#x20;diversified,&#x20;e.g.,&#x20;some&#x20;offering&#x20;knowledge&#x20;and&#x20;expertise&#x20;and&#x20;others,&#x20;labor.&#x20;Clearly,&#x20;while&#x20;villagers&#39;&#x20;participation&#x20;bore&#x20;anticipated&#x20;successes,&#x20;up&#x20;to&#x20;a&#x20;certain&#x20;degree,&#x20;in&#x20;various&#x20;aspects&#x20;economic,&#x20;social&#x20;and&#x20;environmental,&#x20;in&#x20;many&#x20;cases,&#x20;conflicts&#x20;among&#x20;villagers&#x20;were&#x20;observed&#x20;also.&#x20;Statistical&#x20;analysis&#x20;clearly&#x20;revealed&#x20;the&#x20;positive&#x20;correlation,&#x20;i.e.,&#x20;the&#x20;correlation&#x20;coefficient&#x20;of&#x20;0.67.&#x0D;&#x0A;&#x09;From&#x20;this&#x20;analysis,&#x20;it&#x20;became&#x20;clear&#x20;that&#x20;the&#x20;participatory&#x20;model&#x20;requires&#x20;the&#x20;existence&#x20;of&#x20;a&#x20;mobilizer,&#x20;outside&#x20;support&#x20;and&#x20;interests,&#x20;and&#x20;an&#x20;appropriate&#x20;incentive&#x20;and&#x20;compensation&#x20;mechanism.&#x20;With&#x20;these&#x20;requirements&#x20;satisfied&#x20;and&#x20;conditions&#x20;set&#x20;in&#x20;motion,&#x20;a&#x20;better&#x20;participatory&#x20;model&#x20;implies&#x20;that,&#x20;as&#x20;a&#x20;rural&#x20;village&#x20;development&#x20;program&#x20;and&#x20;project&#x20;being&#x20;implemented,&#x20;a&#x20;level&#x20;of&#x20;participation&#x20;and&#x20;a&#x20;division&#x20;of&#x20;labor&#x20;and&#x20;roles&#x20;will&#x20;increase&#x20;and&#x20;progress&#x20;toward&#x20;villagers&#39;&#x20;self-empowerment.&#x0D;&#x0A;&#x09;Current&#x20;rural&#x20;village&#x20;development&#x20;programs&#x20;and&#x20;projects&#x20;immediately&#x20;need&#x20;to&#x20;reorient&#x20;their&#x20;focus&#x20;so&#x20;that,&#x20;approaching&#x20;more&#x20;slowly&#x20;to&#x20;the&#x20;selection&#x20;process&#x20;of&#x20;a&#x20;program&#x20;village,&#x20;villagers&#39;&#x20;will&#x20;to&#x20;self-empowerment&#x20;and&#x20;entrepreneurial&#x20;spirit&#x20;can&#x20;be&#x20;encouraged&#x20;and&#x20;nurtured.&#x20;In&#x20;addition,&#x20;the&#x20;contents&#x20;of&#x20;the&#x20;village&#x20;development&#x20;programs&#x20;and&#x20;projects&#x20;also&#x20;need&#x20;to&#x20;shift&#x20;their&#x20;orientation&#x20;from&#x20;income-doubling&#x20;programs&#x20;and&#x20;projects&#x20;targeting&#x20;outsiders&#x20;toward&#x20;the&#x20;improvement&#x20;of&#x20;villagers&#39;&#x20;own&#x20;welfare&#x20;and&#x20;toward&#x20;long-term&#x20;management&#x20;and&#x20;preservation&#x20;of&#x20;village&#x20;resources&#x20;from&#x20;the&#x20;macro&#x20;perspective&#x20;of&#x20;national&#x20;settlement&#x20;planning&#x20;and&#x20;management.&#x20;Also,&#x20;in&#x20;order&#x20;to&#x20;reduce&#x20;wastes&#x20;and&#x20;costs,&#x20;a&#x20;separate&#x20;entity&#x20;must&#x20;oversee&#x20;budget&#x20;and&#x20;expenditures,&#x20;and&#x20;in&#x20;turn&#x20;village&#x20;representatives&#x20;can&#x20;audit&#x20;this&#x20;entity&#x20;for&#x20;its&#x20;effectiveness&#x20;and&#x20;any&#x20;impropriety.&#x20;For&#x20;the&#x20;further&#x20;enhancement&#x20;and&#x20;improvement&#x20;of&#x20;rural&#x20;village&#x20;development&#x20;programs&#x20;and&#x20;projects,&#x20;not&#x20;only&#x20;a&#x20;post-op&#x20;support&#x20;program&#x20;of&#x20;a&#x20;pool&#x20;of&#x20;experts&#x20;but&#x20;also&#x20;a&#x20;continuous&#x20;training&#x20;and&#x20;education&#x20;program&#x20;of&#x20;villagers&#x20;must&#x20;be&#x20;included.&#x20;Finally,&#x20;in&#x20;order&#x20;to&#x20;extend&#x20;beneficial&#x20;results&#x20;and&#x20;effects&#x20;of&#x20;a&#x20;rural&#x20;development&#x20;program&#x20;and&#x20;project&#x20;beyond&#x20;the&#x20;concerned&#x20;village&#x20;into&#x20;a&#x20;surrounding&#x20;region,&#x20;a&#x20;mechanism&#x20;to&#x20;link&#x20;the&#x20;development&#x20;program&#x20;and&#x20;project&#x20;to&#x20;other&#x20;related&#x20;programs&#x20;and&#x20;projects&#x20;in&#x20;the&#x20;region&#x20;must&#x20;be&#x20;devised&#x20;and&#x20;built&#x20;into&#x20;the&#x20;very&#x20;program&#x20;and&#x20;project.&#x0D;&#x0D;&#x0A;Researchers:&#x20;Song,&#x20;Mi-Ryung&#x20;and&#x20;Seong,&#x20;Joo-In&#x0D;&#x0A;E-mail&#x20;Address:&#x20;mrsong@krei.re.kr</dcvalue>
  <dcvalue element="description" qualifier="tableofcontents">제1장&#x20;서&#x20;론&#x0D;&#x0A;1.&#x20;연구의&#x20;배경&#x20;및&#x20;필요성&#x09;1&#x0D;&#x0A;2.&#x20;연구의&#x20;목적&#x09;4&#x0D;&#x0A;3.&#x20;연구의&#x20;주요&#x20;내용과&#x20;방법&#x09;4&#x0D;&#x0D;&#x0A;제2장&#x20;농촌개발정책의&#x20;전개와&#x20;마을개발사업의&#x20;등장&#x0D;&#x0A;1.&#x20;농촌개발정책의&#x20;전개&#x09;7&#x0D;&#x0A;2.&#x20;마을개발사업의&#x20;등장&#x09;16&#x0D;&#x0D;&#x0A;제3장&#x20;주민참여형&#x20;마을개발사업의&#x20;평가를&#x20;위한&#x20;이론적&#x20;논의와&#x20;분석의&#x20;방향&#x0D;&#x0A;1.&#x20;마을개발&#x20;관련&#x20;논의의&#x20;제&#x20;동향&#x09;24&#x0D;&#x0A;2.&#x20;주민참여&#x20;관련&#x20;논의의&#x20;쟁점&#x09;25&#x0D;&#x0A;3.&#x20;마을개발사업&#x20;평가의&#x20;단계와&#x20;기준&#x09;32&#x0D;&#x0A;4.&#x20;분석의&#x20;관점과&#x20;방향&#x20;설정&#x09;36&#x0D;&#x0D;&#x0A;제4장&#x20;주민참여형&#x20;마을개발사업의&#x20;성과&#x20;평가&#x0D;&#x0A;1.&#x20;조사의&#x20;개요&#x09;41&#x0D;&#x0A;2.&#x20;마을개발사업의&#x20;추진&#x20;현황과&#x20;특징&#x09;44&#x0D;&#x0A;3.&#x20;사업&#x20;단계별&#x20;주민참여&#x20;현황&#x20;및&#x20;참여도&#x09;53&#x0D;&#x0A;4.&#x20;마을개발사업의&#x20;성과&#x09;69&#x0D;&#x0D;&#x0A;제5장&#x20;주민참여형&#x20;마을개발&#x20;모형과&#x20;정책&#x20;과제&#x0D;&#x0A;1.&#x20;주민참여형&#x20;마을개발사업의&#x20;모형&#x09;89&#x0D;&#x0A;2.&#x20;마을개발사업의&#x20;개선&#x20;방안&#x09;93&#x0D;&#x0A;3.&#x20;주민참여&#x20;촉진을&#x20;위한&#x20;방안&#x09;107&#x0D;&#x0D;&#x0A;제6장&#x20;요약&#x20;및&#x20;결론&#x09;113&#x0D;&#x0D;&#x0A;부록:&#x20;사례조사&#x20;대상&#x20;마을&#x20;주민&#x20;조사표&#x09;119&#x0D;&#x0A;참고&#x20;문헌&#x09;127</dcvalue>
  <dcvalue element="publisher" qualifier="none">한국농촌경제연구원</dcvalue>
  <dcvalue element="title" qualifier="none">주민참여형&#x20;마을개발사업의&#x20;평가와&#x20;모형&#x20;정립</dcvalue>
  <dcvalue element="title" qualifier="alternative">Evaluation&#x20;of&#x20;Rural&#x20;Village&#x20;Development&#x20;Programs&#x20;and&#x20;Suggestions&#x20;for&#x20;Participatory&#x20;Village&#x20;Development&#x20;Model</dcvalue>
  <dcvalue element="type" qualifier="none">KREI&#x20;보고서</dcvalue>
  <dcvalue element="contributor" qualifier="alternativeName">Song,&#x20;Miryung</dcvalue>
  <dcvalue element="contributor" qualifier="alternativeName">Seong,&#x20;Jooin</dcvalue>
  <dcvalue element="subject" qualifier="keyword">마을개발</dcvalue>
</dublin_core>
